A continxencia común trátase dunha enfermidade que nada ten que ver coa nosa actividade profesional, mentras que a continxencia profesional ten relación causa-efecto directa coa nosa actividade profesional, por iso as coberturas son diferentes, tal e como se poderá comprobar no apartado relativo aos tipos de incapacidade laboral que se desenvolve ao longo deste artigo.

Nos casos nos que existen dúbidas sobre a orixe profesional dunha enfermidade, ou ben a Mutua ou entidade xestora non admite esta cualificación, esta debe ser remitida ao Instituto Nacional da Seguridade Social  INSS, que é en definitiva a entidade con habilitación e competencia para cualificar ou non, unha enfermidade como profesional. Este proceso chámase Determinación de Continxencias.

A declaración de enfermidade profesional pódese producir tanto para traballadores que non están de alta na Seguridade Social, como incluso para aqueles outros/as xa xubilados/as.

Para a realización desta función de valoración médica, o INSS conta coas Equipas de Valoración de Incapacidades (EVIs)

SON COMPETENCIAS DO INSS NESTA MATERIA

Avaliar, cualificar e revisar os procesos de incapacidade laboral.

Recoñecer o dereito do traballador/a ás prestacións económicas contributivas da SS.SS. por invalizadez permanente.

Identificar e determinar as continxencias (causas) da invalidez no grao que lle corresponda.

Decidir sobre a convenencia de prórroga do período de observación médica nas doenzas profesionais e sobre o recoñecemento do dereito ao subsidio.

Determinar que Mutua de Accidentes de Traballo e Enfermidades Profesionais da Seguridade Social ou empresa colaboradora, é responsable en relación ás prestacións por incapacidade laboral ou lesións permanentes non invalidantes que correspondan.

Declarar a responsabilidade empresarial que corresponda por inexistencia de alta, cotización ou adecuación das medidas preventivas esixibles, así como determinar a porcentaxe de recargo nas prestacións económicas a que haxa lugar.

GRAOS DE INCAPACIDADE LABORAL

As enfermidades ou doenzas procedentes de continxencias  profesionais poden dar lugar a diversos graos de incapacidade laboral.

Prestacións sanitarias e económicas derivadas dunha doenza profesional:

• Prestacións por incapacidade temporal (IT).
• Prestacións por lesións permanentes non invalidantes.
• Prestacións por incapacidade permanente: parcial, total, absoluta, gran invalidez.
• Prestacións por morte e supervivencia.
• Prestacións recuperadoras e de readaptación profesional.

Contidos da prestación sanitaria:

• Asistencia médica orientada á recuperación íntegra do dano experimentado.
• Asistencia farmacéutica totalmente gratuita.
• Prestacións complementarias totalmente gratuitas.
• Prestacións ortopédicas.
• Transporte sanitario

Outras medidas incentivadoras da prevención:

• Realización gratuita de exames de saúde (vixiancia da saúde específica).
• Redución do 50% das achegas empresariais á cotización da SS.SS. por continxencias comúns, tanto da empresa que realice o traslado do traballador a un posto alternativo co gallo de preservar a axeitada evolución da súa saúde, como se neste caso o contratara unha empresa distinta (RD 1430/2009 de 11 de setembro).

TIPOS DE INCAPACIDADE LABORAL E CONTÍAS A PERCIBIR.

INCAPACIDADE TEMPORAL

A incapacidade temporal é a situación na que se atopa un traballador/a que en principio está temporalmente incapacitado para traballar e precisa asistencia sanitaria para a súa recuperación.Os/as traballadores/as que se atopan nesta situación teñen dereito a percibir unha prestación económica co gallo de paliar a ausencia de salarios debido a imposibilidade de traballar. 

Nestes supostos habería que incluir o chamado Período de observación da enfermidade profesional (artigos 133 e 128 1.b do Texto Refundido da Lei Xeral da Seguridade Social, TRLXSS), entendido como o tempo necesario para o estudio médico e a determinación das causas da enfermidade profesional, cunha duración máxima de 6 meses prorrogables a outros 6 meses cando se estime necesario para un axeitado diagnóstico.

INCAPACIDADE PERMANENTE

Alteración continuada da saúde que imposibilita ou limita total ou parcialmente a quen a padece para a realización dunha actividade profesional.

Normalmente esta situación acontece logo de que o traballador/a estivera sometido ao tratamento prescrito e a pesares de ser dado/a de alta médica, este/a segue  a presentar reducións anatómicas ou funcionais graves -suscetibles dunha determinación obxectiva e previsiblemente definitiva-, que rematan por diminuir ou anular a súa capacidade laboral.

Refírese logo á  situación de incapacidade que subsiste logo de extinguida a incapacidade temporal polo transcurso do prazo máximo de duración. Extinguida deste xeito a  incapacidade temporal procederíase, no termo de tres meses, a examinar ao traballador/a para determinar o grao de incapacidade permanente que lle correspondería.

Así logo  en función do grao de incapacidade recoñecida podemos distinguir entre:

Invalidez Permanente Parcial para a Profesión Habitual. É aquela que sen chegar á incapacidade total, ocasiona ao traballador/a unha diminución non inferior ao 33% do seu rendimento normal para dita profesión, sen chegar a impedirlle a realización das tarefas fundamentais da mesma. É compatible con calquera outra actividade laboral (por conta propia ou allea) e compatible co mantemento do traballo que víñese desenvolvendo.

Invalidez Permanente Total para a Profesión Habitual. É consecuencia da incapacidade que inhabilita ao traballador/a para a realización de todas o das fundamentais tarefas de dita profesión, sempre que este poida adicarse a outra distinta.

Compatibilidades:

É compatible coa realización de calquera traballo por conta propia ou allea na mesma empresa ou noutra distinta, se ben o traballador pensionista debe comunicar á entidade xestora (habitualmente a mutua que corresponda) dita circunstancia. Asemade se se realizan traballos suscetibles de inclusión nalgún réxime da SS.SS., débese cursar alta e cotizar.

Incompatibilidades da percepción da pensión:

É incompatible co desempeño do mesmo posto na empresa.

O incremento do 20% da pensión nos maiores de 55 anos é incompatible coa realización de traballos por conta propia ou allea e coas prestacións da SS.SS. que se poidan derivar destos.

Invalidez Permanente Absoluta para calquera Profesión. É a incapacidade que inhabilita ao traballador para toda profesión ou oficio.

Gran Invalidez. É a situación do traballador/a con incapacidade permanente e que por consecuencia de perdas anatómicas ou funcionais, necesita a asistencia doutras persoas para o normal desenvolvemento da vida diaria.