Financiado por:
/ Portada / PRL Sectorial

O sector agrario, un dos sectores que rexistra máis accidentes graves

18-10-2021 - UOC-Universitat Oberta de Catalunya -

O sector agrario é un dos sectores que rexistra a maior taxa de accidentes graves no Estado, de forma destacada e en comparación con outras actividades. Esta é unha das principais conclusións dun estudo levado a cabo por investigadores da Universitat Oberta de Catalunya (UOC), no que se identifican os motivos desta elevada sinistralidade en actividades como a agricultura e a gandería.

No traballo, publicado na revista científica  Safety  Science, analizáronse máis de 150.000 accidentes de diferente índole e gravidade ocorridos entre os anos 2013 e 2018 en España. «O sector primario produce unha alta taxa de accidentes graves en comparación con todos os demais sectores», apuntan os profesores e investigadores dos Estudos de Economía e Empresa da  UOC,  Natàlia  Cugueró, do grupo de investigación SUMA (Sustainability  and  Management  Research  Group), e Xavier  Baraza, do grupo  DigiBiz (Dixital Business  Research  Group).

É máis, segundo estes expertos, actividades como a agricultura apenas foron obxecto de investigacións vinculadas aos accidentes ocorridos no traballo a pesar de ser o terceiro sector con máis accidentes, despois da industria química e a construción. «O sector primario está  infraestudado, aínda sendo fonte de numerosos accidentes. Por tanto, as cocientes persisten ao longo do tempo, porque os dous primeiros incorporaron numerosas medidas de seguridade e no caso da agricultura non se incorporaron as mesmas esixencias», explica  Cugueró.

Entre as causas desta  elevadísima sinistralidade laboral na agricultura, os investigadores/as identificaron varias, moitas delas relacionadas cos riscos propios da súa actividade, como o uso de maquinaria e a dureza física, pero tamén co perfil de empregado e as particularidades deste tipo de traballos. «Este é un sector cunha elevada taxa de persoal inmigrante e cun risco elevado debido á propia natureza do traballo. Ademais, nas últimas décadas, actividades como a agricultura caracterizáronse por ter condicións laborais moi precarias», explican os autores.

Así, a medida que un sector é máis precario, as persoas que traballan nel «teñen menos probabilidades de organizarse, reclamar os seus dereitos e estudar as causas específicas dos accidentes, unha cuestión de xustiza social», apunta o persoal investigador.

Deste xeito, os accidentes laborais no sector primario están relacionados con aspectos como a idade, o sexo, a nacionalidade, a actividade económica, o persoal da empresa, a duración da xornada, o lugar do accidente e mesmo a rexión. En concreto, as comunidades autónomas de Andalucía, Valencia e Murcia rexistran preto do 60 % dos accidentes agrícolas, cun 37 %, un 13 % e un 9 % dos casos, respectivamente, uns territorios caracterizados polo desenvolvemento dunha agricultura máis intensiva e que adoita dispoñer dunha man de obra con presenza de persoal inmigrante. Pola contra, prodúcense menos sinistros, pero máis graves, en rexións como Cataluña, Castela-A Mancha, Castela e León e Estremadura, unhas áreas nas que o uso de maquinaria é maior para os labores agrarios.

«En xeral, as rexións con máis traballadores/as no sector teñen máis  accidentabilidad e tamén máis accidentes graves. Esta gravidade respecto ao total é máis baixa en Andalucía, Valencia e Murcia. En cambio, presenta un sentido oposto —máis accidentes graves ou fatais respecto ao total— en zonas como Cataluña, Castela e León, Castela-A Mancha e Estremadura, onde isto pódese atribuír ao uso máis intensivo de maquinaria», inciden os expertos, aínda que recalcan que a alta taxa de accidentes «persiste no tempo» e que apenas tiveron mellora nas últimas décadas.

Con todo, os autores tamén sinalan que nunha alta porcentaxe de accidentes existe unha  sobreestimación das capacidades propias de cada traballador/a e unha escasa percepción do perigo. «Como consecuencia diso, algúns traballadores e traballadoras  subestiman os perigos involucrados e asumen máis riscos, o que leva a máis accidentes graves, polo que é necesario incrementar outras formas de concienciar aos traballadores e as traballadoras dos perigos», recala o persoal investigador.

Neste sentido, tras a detallada análise dos miles de accidentes con catorce variables, os autores do estudo ofrecen diferentes conclusións e liñas de investigación co obxectivo de mellorar a seguridade dos traballadores/as e tamén de axudar aos reguladores que marcan a lexislación e a normativa do sector.

A este respecto, os expertos expoñen implementar plans de formación e concienciación sobre os riscos laborais das actividades do sector primario e sobre a necesidade de adoptar medidas de protección e  autoprotección tanto para persoas con pouca experiencia como para persoal cunha dilatada traxectoria. «A formación ao longo da vida laboral é crucial para o traballador/a para seguir avaliando os riscos e protexerse ben deles. Esta relaxación debida a un exceso de confianza e a unha distensión das medidas de protección poderíase corrixir con formación continuada das empresas do sector», engade  Baraza.

Pola súa banda, no que respecta a a Administración, hanse de incrementar os esforzos de investigación e medidas de prevención neste sector, xa que é o terceiro de España en número de accidentes no traballo. É máis, segundo algunhas estimacións, a falta de control no sector podería estar a ocultar a situación de precariedade dalgúns traballadores e traballadoras, polo que estas cifras de accidentes laborais na agricultura poderían incrementarse.

Neste aspecto, hai que ter en conta que a agricultura é un sector cunha importancia capital nun mundo sostible e que probablemente se verá intensificada para incrementar a súa produción, polo que a adopción de medidas para reducir os accidentes debe ser prioritaria. Deste xeito, a solución para o sector debe incorporar o incremento da tecnoloxía, tecnificación de forma parella á formación.

«Estas medidas levarán a unha maior eficiencia, pero tamén a unha necesidade maior de formación para o uso desta maquinaria. Se se intensifica o uso de maquinaria pero non se imparte a formación adecuada, o resultado é o incremento da produtividade, pero a un custo de maior  accidentabilidad grave. Por tanto, vemos importante adoptar medidas de sustentabilidade, eficiencia e uso intensivo de maquinaria, que, á súa vez, incorporen maiores estratexias de prevención e formación continua, para que esta eficiencia non sexa a custo da saúde laboral», conclúen os expertos.

Todos estes resultados deben ser utilizados tanto polas empresas como para os reguladores, para aumentar a seguridade das actividades agrícolas. Iso si, estas conclusións só son aplicables no caso do sector primario español.

Fonte: UOC- Universitat  Oberta de Catalunya-

Autores: Referencia: Baraza, Xavier, Cugueró-Escofet, Natàlia. Severity of occupational agricultural accidents in Spain, 2013–2018. En: Safety Science [en línea]. 2021. Vol. 143, n.º 105.422. ISSN 0925-7535. Disponible en: https://doi.org/10.1016/j.ssci.2021.105422

Empregamos cookies de terceiros para xenerar estatísticas da audiencia (GOOGLE ANALITICS), para o traductor de idiomas (GOOGLE), acollido a “Privacy Shield”.
Se continuas navegando estarás aceitando o seu emprego. Aceptar | Mais información
Confederación Intersindical Galega - Miguel Ferro Caaveiro 10, Santiago de Compostela Versión anterior da páxina Foros Biblioteca Privacidade RSS