Na nosa vida cotiá, atopámonos coa nanotecnoloxía en numerosos produtos e aplicacións. Aínda que se demostrasen perigos sanitarios e ambientais no caso dalgúns nanomateriais artificiais (1), estes empréganse en alimentos, cosméticos, téxtiles, pinturas, artigos deportivos, produtos electrónicos, deterxentes e numerosos produtos para a saúde e o benestar. Ademais, os nanomateriais están presentes en numerosos lugares de traballo.

Na actualidade, hai máis de 1.000 bens de consumo rexistrados, que producen máis de 500 empresas en 30 países. Na UE, entre 300.000 e 400.000 postos de traballo tratan directamente coa nanotecnoloxía, e os nanomateriais artificiais utilízanse en moitos máis lugares de traballo cando se avanza ao longo da cadea de subministración; no 75% dos casos, trátase de empresas pequenas e medianas.

A EU-OSHA descubriu na súa revisión da investigación actual sobre este particular que a notificación dos riscos potenciais que formulan estes materiais segue sendo escasa, e a maioría dos cidadáns europeos (un 54%) nin sequera sabe que é a nanotecnoloxía. Mesmo nos lugares de traballo nos que hai nanomateriais artificiais, o nivel de sensibilización é reducido. Así, o 75% dos traballadores e empresarios do sector da construción descoñecen que traballan con eles.

Algunhas iniciativas tratan de sinalar os perigos dos nanomateriais artificiais e o xeito no que deben manipularse (se ben non sempre están destinadas ao lugar de traballo), como as que levan a cabo os principais produtores ou algúns sindicatos, ou ben os diálogos nacionais no seo dalgúns Estados membros, e en todo o territorio Europeo mediante a folla de ruta da Comisión Europea.

Non obstante, aínda queda moito por facer (preferiblemente, de forma conxunta por parte dos responsables políticos, os axentes sociais, os organismos nacionais especializados no ámbito da saúde e a seguridade no traballo, as axencias de saúde pública, as asociacións sectoriais, etc.), posto que unha notificación deficiente pode xerar confusión e dar lugar a temores inxustificados ou a unha subestimación dos riscos, co conseguinte nivel insuficiente de prevención e control de riscos. As estratexias de notificación de riscos teñen que axudar aos empresarios a tomar decisións fundadas sobre os seus lugares de traballo e a aplicar as medidas preventivas adecuadas, e deben tamén ofrecer aos traballadores individuais as armas necesarias para que controlen persoalmente a súa propia situación con vistas a protexerse debidamente.

A EU-OSHA elaborou unha base de datos en liña con exemplos de boas prácticas empresariais que ilustran a correcta xestión dos nanomateriais artificiais no lugar de traballo. O proxecto abrangue oito Estados membros e distintos sectores como o téxtil, o da construción e o das aplicacións médicas. O traballo futuro sobre o particular inclúe unha web e informacións breves e prácticas sobre os instrumentos de xestión de riscos para os nanomateriais e para a xestión do risco dos nanomateriais nos sectores do mantemento, a construción e a asistencia sanitaria.

(1) La nanotecnoloxía implica a manipulación de materiais a escala moi reducida (a escala nanométrica, é dicir, 10.000 veces inferior ao diámetro dun cabelo humano). Por "nanomaterial" enténdese un material natural, secundario ou fabricado que conteña partículas, soltas ou formando un agregado ou aglomerado e en que o 50% ou máis das partículas na granulometría numérica presente unha ou máis dimensións externas no intervalo de tamaños comprendido entre 1 nanómetro e 100 nanómetros (Recomendación da Comisión, de 18 de outubro de 2011 relativa á definición de nanomaterial (2011/696/UE)).

Ligazóns de utilidade:

EU-OSHA (http://osha.europa.eu/es/front-page/view )

Presentación en PowerPoint sobre a notificación de riscos (inglés)

Exemplos de boas prácticas en relación cos nanomateriais

Estudo bibliográfico «Workplace exposure to nanoparticles» (inglés)

Ler o informe bibliográfico «Risk perception and risk communication with regard to nanomaterials in the workplace» (inglés)

Fonte: EU-OSHA