Accidente in itinere: Requisitos

En primeiro lugar, os accidentes laborais de camiño ao traballo non se presumen, é dicir, ten que ser a persoa traballadora quen debe probalo. Ademais, ten que existir unha relación de causalidade entre o accidente e o traballo, é dicir, que se produciu na viaxe de ida ou de volta aos devanditos lugares.

Os tres elementos do accidente in itinere son: o domicilio, nun sentido amplo, o lugar de traballo, que inclúe o ámbito indicado polo empregador para o desempeño das tarefas e o traxecto.

Ademais, débense cumprir dous requisitos esenciais: que o dano sexa consecuencia directa ou indirecta do traballo e que exista causalidade entre o traballo e a lesión.

Conforme se establece na Lei, para que se considere accidente in itinere, deben producirse os catro requisitos que che presentamos a continuación.

     Elemento cronolóxico

O accidente debe producirse nun momento razoablemente próximo ao horario de entrada ou saída do traballo. De acordo á xurisprudencia, están incluídos por exemplo os traxectos para levar ou ir buscar aos nenos ao colexio.

     Elemento espacial ou xeográfico

Ten que ocorrer no camiño normal e habitual do traballador/a. Algunhas sentenzas admiten desvíos mentres non se altere substancialmente o percorrido. Tamén se consideran accidentes in itinere os padecidos por traballadores/as emigrantes cara a ou desde o país onde van traballar.

     Transporte

Débese utilizar o transporte habitual e adecuar. Por outra banda, se a empresa ofrece medios de desprazamento como transporte ou billetes e o traballador elixe outro medio, no caso de que se produza un accidente este non será considerado in itinere.

     Elemento teleológico

A finalidade principal da viaxe está determinada polo traballo. O traxecto ten lugar dende o domicilio do traballador/a ata o lugar de traballo, ou de maneira inversa.

Accidentes non considerados initinere

Tal e como comentamos anteriormente, todo accidente que ocorra no traxecto que transcorre entre o lugar de residencia e o de traballo non pode considerarse in itinere. Contámosche algúns dos casos cando un accidente non se considera itinere.

• Se non se iniciou o desprazamento como tal.
• Se xa se finalizou devandito desprazamento.
• Se se sufriu o accidente dentro do domicilio.
• Se o desprazamento realízase con algún tipo de imprudencia temeraria.
• Cando o medio de transporte supón un risco grave ou inminente para quen o utilice.
• No caso de que o traxecto sexa inadecuado ou se modificou de maneira inxustificable.
• Cando se dan alteracións anormais do tempo.

 Diferenza entre accidente in itinere e accidente de traballo

O primeiro aspecto a ter en conta é que os accidentes laborais e os accidentes in itinere son iguais ante a lei e garanten os mesmos dereitos.

Con todo, se falamos en termos de diferenzas prácticas e non legais, a principal refírese á localización do sucedido. Nun accidente in itinere, o empregado atópase fóra da contorna da empresa mentres que, nun laboral atópase dentro do establecemento no que desenvolve a súa actividade.

Poderiamos concluír, por tanto, que o accidente in itinere considérase unha ampliación do accidente de traballo, por tanto, débese actuar coma se tratásese dun accidente laboral.

Normativa do accidente in itinere

En primeiro lugar, o accidente in itinere está recollido pola Lei Xeral da Seguridade Social no seu artigo 156, para traballadores por conta propia e na Lei 6/2017 de Reformas Urxentes do Traballo Autónomo e a Real Decreto-lei 28/2018 para autónomos.

En ambos os casos, este tipo de accidente debe implicar un dano corporal á persoa traballadora. Tamén se debe ter en conta a xurisprudencia, quen por unha banda establece os catro elementos específicos que deben cumprirse para que un accidente sexa considerado in itinere.

Se se cumpriron todos os requisitos que mencionamos anteriormente, a persoa traballadora vería recoñecedido o seu accidente como accidente de traballo.

Con todo, para poder probar o accidente in itinere é necesario contar cos elementos correspondentes, como denuncia policial, constancias de atención no servizo médico de emerxencias ou outros segundo corresponda. Ademais, a persoa traballadora debe informar á empresa e acudir á súa Mutua Laboral para o seu tratamento e seguimento dos gastos médicos.

Accidente in itinere: quen paga

Cando se produce un accidente in itinere, no caso de que a persoa traballadora resultase ferida, seralle concedida a baixa temporal por incapacidade laboral. E a encargada de pagar esta prestación será a mutua que teña contratada a empresa do afectado/a.

Respecto a a indemnización polo accidente in itinere, será tamén a mutua (colaboradora coa Seguridade Social e avalada polo Ministerio de Emprego e Seguridade Social) quen investigue o caso e se faga cargo da mesma.

ACCIDENTES IN ITÍNERE 2024

En 2024, os accidentes in itinere amosaron un aumento en comparación co ano anterior, tanto en accidentes con baixa como en accidentes graves e mortais.

No caso dos accidentes in itinere, en 2024 rexistráronse 87.986 accidentes con baixa, dos que 1.030 foron graves e 150 accidentes foron mortais. Comparando estes datos cos do mesmo período do ano anterior, producíronse 83 accidentes graves e 10 accidentes mortais máis que no ano 2023.

Así as cousas, cun somero análise destes datos podemos afirmar que:

Producíuse un aumento xeral:

Os accidentes in itinere experimentaron un aumento xeral, tanto en accidentes con baixa como en accidentes máis graves.

Medra a súa Importancia:

É fundamental prestar atención a estes datos e tomar medidas preventivas para reducir o risco de accidentes no traxecto  de ida e volta ao lugar de traballo.

Factores externos:

Débese considerar o impacto de factores externos, como as condicións de tráfico e as condicións climáticas, na ocorrencia de accidentes in itinere.

Investigación:

É importante investigar os accidentes in itinere para identificar as causas e tomar medidas preventivas.

Destácase logo un aumento significativo dos accidentes in itinere, tanto graves como mortais, o que indica problemas na seguridade viaria e nas condicións de desprazamento das persoas traballadoras.

Sen dúbida cumpre unha maior implicación das empresas á hora de xestionar estes riscos laborais que, por producirse fóra dos centros de traballo, non deixan de ser a súa responsabilidade e estar dentro do deber de protección eficaz das empresas cara ás persoas traballadoras.

Con todo sería importante realizar melloras nas infraestruturas viais e de transporte, facilitar unha flexibilización horaria para a entrada e saída do lugar de traballo  entre outras medidas efectivas para poder reducir as cifras de sinistralidade neste tipo de accidentes laborais.