Financiado por:
/ Portada / Delegados

A síndrome do sobrevivente

18-05-2021 - RISCOS PSICOSOCIAIS

A síndrome do sobrevivente é unha patoloxía organizacional que aparece naqueles centros de traballo que sufriron un proceso de axuste. Ademais as traballadoras/es que conservan o seu emprego despois de recortes masivos sofren tensións, e conleva sensacións de incerteza, cólera, culpa e desconfianza. Os traballadores/as séntense ao unísono contentos por ter emprego e culpables de que os seus compañeiros/as de traballo fosen despedidos/as.

Downsizing é a redución, xeralmente significativa, do número de empregados derivada de cambios orientados a lograr un mellor desempeño do traballo. Esta tendencia prexudica a todo tipo de organización, independentemente do seu tamaño, e o seu fin é mellorar o tamaño da forza laboral da compañía e, a consecuencia, aos seus procesos. O termo “ downsize” acúñase ao comezo da década dos setenta na industria automobilística dos Estados Unidos para facer referencia á diminución de produción do sector. A partir de 1982, empezou a ser utilizado no acto da redución de empregados/as dunha firma, uso que se lle deu desde entón.

As consecuencias para quen sofre Downsizing, adoitan ter características comúns, sendo as secuelas máis graves as psicolóxicas.

Esta presión engadida ao medo de poder ser despedido/a en calquera momento, pode causar irritabilidad, dificultade de concentración e outros efectos nocivos sobre a súa saúde como trastornos do soño, baixada do sistema inmune (aumento de gripes e arrefriados fóra de tempada), afeccións do sistema dixestivo, trastornos alimenticios, aumento do colesterol, subida da presión arterial, ansiedade e depresión.

Un estudo realizado por Noer (1993) puxo de relevo que o paso do tempo non cambiou o estado das traballadoras/es con esta síndrome. Cinco anos despois da redución de persoal, puido evidenciar síntomas de tensións, esgotamento, diminución da motivación, tristeza e depresión, inseguridade, ansiedade e medo.

Tamén detectou o cambio de lealdade cara ao traballo en lugar de á empresa, sensación de inxustiza, indignación pola brecha salarial, resignación e empobrecemento das habilidades de comunicación entre os empregados/as.

Este tipo de dificultades poden levar a que o traballador ou traballadora, co obxecto de minorar a ansiedade, desenvolva comportamentos que se poidan evitar, tales como dependencia aos ansiolíticos e outros tipos de adiccións, que ademais de constituír comportamentos patolóxicos en si mesmos, están na orixe doutras patoloxías.

Unha das características máis evidentes do downsizing son as secuelas que este produce no persoal que queda na Empresa despois dun despedimento masivo ou ERE, síndrome denominada por moitos autores como a “síndrome do sobreviviente”.

A síndrome do sobrevivente é unha patoloxía organizacional que aparece naqueles centros de traballo que sufriron un proceso de axuste. Ademais os traballadores/as que conservan o seu emprego despois de recortes masivos sofren tensións, e conleva sensacións de incerteza, cólera, culpa e desconfianza. Os traballadores/as séntense ao unísono contentos por ter emprego e culpables de que os seus compañeiros/as de traballo fosen despedidos.

Mentres tanto, as presións de traballo sobre eles adoitan aumentarse de forma considerable por mor do seu intento por facer as tarefas dos seus antigos colegas, e de forma constante ecóalles a pregunta: “Serei eu o próximo que despidan?”

Ferramentas para evitar a síndrome do sobrevivente:

Aceptar a situación. A nivel persoal, hai varias maneiras de facer fronte a esta síndrome. As pautas marcadas por Elisa Sánchez pasan por favorecer a aceptación do que ocorre e, sobre todo, non tratar de buscar culpables. “Debemos darnos permiso para expresar as emocións, pero tamén permiso para non sentirnos culpables se, a pesar todo o negativo, hai algunhas cousas que nos van ben, cousas que nos son favorables”, remarca a profesional.

Xestionar a tensión. Debido a que é frecuente que a síndrome do sobrevivente veña acompañado por un aumento dos niveis de tensións e de ansiedade, derivados dun aumento da carga de traballo, o consello da experta laboral é aprender a xestionar esta carga de maneira óptima. As súas recomendacións inclúen…

Dedicar momentos ao descanso. Para, respira, descansa. A clave non está en canto tempo dedicas senón en como aproveitas ese tempo de traballo.

Unha adecuada xestión do tempo permite lograr máis con menos esforzo, porque cando aprendemos a administrar o noso tempo, mellora a nosa capacidade de concentración. Xestionar o tempo permítenos realizar as tarefas con máis rapidez e que a xornada laboral sexa máis efectiva e aprovéitese mellor, así que …

Planifica o traballo: primeiro as tarefas urxentes ou máis complexas. Comeza a túa xornada laboral tratando de priorizar tarefas, sen dúbida é a mellor forma de organizarnos o traballo. Por moitas tarefas que teñamos, haberá unhas máis urxentes que outras e iso debería ser o primeiro no que nos fixemos ao planificar a nosa xornada laboral.

Manter o foco e evitar a multitarea. Saber dicir “non”, tanto ás tarefas que nos vaian a facer perder o foco como a peticións doutros compañeiros. Realizar cursos de formación e innovación, pois poden axudar a minimizar a ansiedade por ter que asumir novas tarefas.

Pedir axuda. Baixo este contexto, resultará crucial solicitar axuda se a consideramos que é necesaria, e isto inclúe á propia empresa: non dubides en dar a coñecer como che sentes, o grao de saturación ou ansiedade que sofres ou a túa incapacidade de chegar a todo. A comunicación é o piar fundamental para poder evitar este trastorno.

A comunicación. Comunicar de forma realista o alcance da reestruturación, as razóns e como se van a realizar os despedimentos. A transparencia e sinceridade nas comunicacións internas é unha clave fundamental nun proceso que pode ser ineludible.

E aínda que as reducións de persoal poden ocasionar un sentimento de tristeza e ansiedade polo sucedido, o máis adecuado é tentar encarar a nova situación con optimismo e centrarse nos aspectos positivos que poden saír diso.

Reinventarse, colaborar, axudarse e escoitar… SÓ pódese chegar máis rápido pero xuntos chégase máis lonxe, así que o feito de superar a síndrome do sobrevivente parece máis fácil se se fai en equipo.

Fonte: Asociación de Especialistas en Prevención e Saúde Laboral. Publicado por Ana Serrano Soriano.

 

Empregamos cookies de terceiros para xenerar estatísticas da audiencia (GOOGLE ANALITICS), para o traductor de idiomas (GOOGLE), acollido a “Privacy Shield”.
Se continuas navegando estarás aceitando o seu emprego. Aceptar | Mais información
Confederación Intersindical Galega - Miguel Ferro Caaveiro 10, Santiago de Compostela Versión anterior da páxina Foros Biblioteca Privacidade RSS