Número de accidentes en xornada por sector de actividade e gravidade ocorridos na Galiza no ano 2015:

Se atendemos á información disponible en relación ao número de accidentes e sector produtivo, atopámonos con que no ano 2015 o sector servizos produciu o 49,63% dos accidentes en xornada laboral, o sector da industria o 28,81%, e xa con menor incidencia sobre o total de accidentes, o sector da construción xerou o 12,53% dos mesmos.

Se atendemos á súa gravidade atopámonos con que no sector servizos producíronse un 32,62% dos accidentes graves e un 37,70% dos accidentes mortais. No sector da industria aconteceron un 22,19% dos accidentes graves e un 22,95% do mortais; e no sector da construción un 19,52% dos graves e un 18,03% dos mortais.

Como podemos ver na táboa e gráfico seguinte, en termos absolutos os homes acumulan o 67,44% dos accidentes rexistrados na Galiza no 2015 en xornada laboral, e as mulleres o 32,56%.

Número de accidentes polo lugar onde aconteceron e xénero do/a traballador/a acidentado/a:

Tanto no caso dos homes como das mulleres, o lugar no que se produciron os accidentes distribuíuse porcentualmente do seguinte xeito: un 61,63% producíronse nos centros habituais de traballo, un 18,96% en desprazamentos dentro da xornada laboral, un 9,84% en traslados in itínere de ida ou volta ao traballo, e un 9,57% noutros lugares ou centros de traballo distintos do habitual.

Se atendemos ás diferencias máis significativas entre homes e mulleres neste apartado, constatamos que:

a)    Do conxunto dos accidentes cualificados como graves, o 75,24% corresponderon a homes e o 25,75% a mulleres.

b)   Do conxunto de accidentes con resultado de morte, un 91% corresponderon a homes e un 9% a mulleres.

c)    No que atinxe aos accidentes consecuencia de desprazamentos dentro da xornada laboral, as diferencias entre xéneros son moi significativas; así a cantidade de accidentes graves deste tipo que afectaron aos homes é 10 veces superior á das mulleres, supoñendo un 91% no caso dos homes e un 9% no das mulleres. En relación aos accidentes mortais por esta mesma causa o 100% afectan exclusivamente a homes.

d)   No caso dos accidentes in itínere ocorre ao contrario que na situación anterior; os accidentes graves deste tipo afectaron nun 67% ás mulleres, e nun 33% aos homes. En canto aos accidentes mortais in itínere afectaron nun equilibrado 50% tanto a homes como a mulleres.

e)   Se nos referimos aos accidentes acontecidos noutros centros ou lugares de traballo distintos dos habituais, os homes acumulan o 84% do total e as mulleres o 16%, desglosándose como segue en función da súa gravidade; Accidentes Leves: Homes 84%. Mulleres 16%; Accidentes Graves: Homes 96%. Mulleres 4%; Accidentes Mortais: Homes 100%.

Accidentes en xornada acontecidos na Galiza no ano 2015 segundo a idade do/a traballador/a accidentado/a:

Se atendemos aos accidentes en relación á súa incidencia porcentual por tramos de idade, atopámonos co seguinte:

a)    Accidentes Leves: 35-44 anos 32%; 45-54 anos 26%; 25-34 anos 22%; 55-65 anos 14%.

b)   Accidentes Graves: 45-54 anos 30%; 55-65 anos 27%; 35-44 anos 26%; 25-34 anos 14%.

c)    Accidentes Mortais: 45-54 anos 38%; 55-65 anos 28%; 35-44 anos 21%; 25-34 anos 10%.

Accidentes laborais en xornada que tiveron lugar no ano 2015 segundo a antigüidade do/a accidentado/a:

Como se pode apreciar nos gráficos anteriores, en termos xerais a accidentalidade concéntrase nos segmentos de antigüidade laboral que teñen na Galiza a maioría dos/as traballadores/as ocupados/as: 12 meses de antigüidade ou máis. Mais se atendemos ao segmento correspondente aos traballadores/as cunha antigüidade menor de 3 meses, podemos observar que aínda correspondendo en termos absolutos a un colectivo substancialmente menor e que acumula menos horas e xornadas traballadas, o seu nivel de sinistralidade é extraordinariamente elevado, acadando en todas as escalas de gravidade o segundo posto do ranquing de accidentalidade cun 18% dos accidentes leves, graves e mortais.

Isto quere dicir que a precariedade e temporalidade na contratación, a falta dunha axeitada formación preventiva, a falta de experiencia no posto de traballo, e a ausencia de plans e medidas preventivas rigorosas e efectivas por parte das empresas, ten como resultado indefectible un alto nivel de accidentalidade, especialmente nas novas contratacións realizadas no marco da reforma laboral, sometidas a unha escasa remuneración salarial, unha alta temporalidade e unhas deficientes condicións de traballo.

Número de accidentes na Galiza no ano 2015 por tipo de contrato:

Como se pode observar na táboa anterior, corrobórase que a contratación temporal tan extendida no noso País a raíz da reforma laboral, aínda tendo un peso relativo substancialmente menor que outros tipos de contratación, con menos horas e menos xornadas traballadas, segue a acaparar unha importantísima e desproporcionada cantidade de accidentes, supoñendo o 36,87% dos accidentes totais, que se desglosan do seguinte xeito: o 36,94% dos accidentes leves, o 32,35% dos accidentes graves e o 37,70% dos accidentes mortais.

Cantidade de accidentes por número de empregados/as da empresa:

Como se pode apreciar na táboa de datos anterior e no gráfico seguinte, a accidentalidade na Galiza atendendo ao número de empregados das empresas, afecta especialmente ás denominadas PEMES, pequenas e medianas empresas que non superan os 250 traballadores/as e que son a base do tecido e da estrutura produtiva galega. Así, na Galiza as PEMES no ano 2015 concentraron o 82% dos accidentes leves, o 87% dos accidentes graves e o 93% dos accidentes con resultado de morte.

Número de enfermidades profesionais con baixa notificadas durante o ano 2015, diferenciándose por sexo e grupo de clasificación:

Grupo 1: Enfermidades profesionais causadas por axentes químicos. Grupo 2: Enfermidades profesionais causadas por axentes físicos. Grupo 3: Enfermidades profesionais causadas por axentes biolóxicos. Grupo 4: Enfermidades profesionais causadas por inhalación de substancias e axentes non comprendidas noutros puntos. Grupo 5: Enfermidades profesionais da pel causadas por substancias e axentes non comprendidos nalgúns dos outros puntos. Grupo 6: Enfermidades profesionais causadas por axentes carcinoxénicos.

No ano 2015 notificáronse na Galiza un total de 674 enfermidades profesionais con baixa, cantidade esta a todas luces moi por debaixo da situación real, debido en gran medida á gran bolsa de infradeclaración existente e ás extraordinarias e sistemáticas dificultades que poñen as Mutuas para recoñecer a orixe laboral destas doenzas.

Para mostra un botón: Quen se pode creer sen ruborizarse que no ano 2015 non houbo na Galiza un só caso de enfermidade profesional causada por axentes canceríxenos? É evidente que o sistema de detección de enfermidades profesionais non funciona axeitadamente, e tamén é evidente que existen intereses para que non funcione. En contraposición e como consecuencia, os dereitos fundamentais e inalienables dos/as traballadores/as á saúde e á vida, son utilizados como unha mera mercadoría e un resultado de dividendos económicos.

En calquera caso, dos datos recollidos na Galiza no ano 2015 podemos concluír que:

As enfermidades profesionais con baixa notificadas, cunha maior incidencia, son as causadas por axentes físicos (Grupo II), supoñendo un destacado 77% dos casos notificados.

Onde se aprecian diferencias significativas de incidencia en relación ao xénero, son por unha parte nas enfermidades causadas por axentes biolóxicos (Grupo III), cunha prevalencia do 87% nas mulleres fronte a unha do 13% nos homes; nas enfermidades profesionais da pel causadas por substancias e axentes non comprendidos nalgúns dos outros puntos (Grupo V), cunha prevalencia do 77% nas mulleres e un 23% nos homes, e nas enfermidades profesionais causadas por inhalación de substancias e axentes non comprendidas noutros puntos (Grupo IV), cunha prevalencia do 68% neste caso nos homes, fronte ao 32% das mulleres.

Dende a promulgación primeiro da reforma laboral do PSOE do ano 2010, e posteriormente no ano 2012 coa aplicación da reforma laboral do PP, o mercado laboral no Estado español está a sufrir unha acelerada e continua desestruturación que, ademais de supoñer unha perda de dereitos sen parangón na historia democrática, vén de abocar a un empeoramento substancial das condicións de traballo agravadas estas polo evidente, progresivo e continuado deterioro da situación preventiva nas empresas.

Así as cousas, unha das consecuencias derivadas da crise económica e do modelo elixido polos poderes neoliberais para a súa superación, é que como práctica xeral as empresas invisten menos en seguridade e en prevención, diminuíndo dun xeito significativo a eficacia dos medios e das medidas postas en xogo para garantir a seguridade e a saúde laboral dos/as traballadores/as.

Neste contexto as consecuencias non podían facerse esperar: incremento significativo da sinistralidade no conxunto do Estado, e especialmente en territorios como o galego, no que por unha banda as pequenas empresas que conforman o 90% do tecido produtivo do noso País non rematan de adquirir unha verdadeira cultura preventiva, e por outra, unha administración autonómica insensibilizada e inoperativa, incapaz de poñer en marcha políticas preventivas axeitadas á nosa realidade produtiva, así como de estabelecer un marco de esixencia e rigor no cumprimento normativo, acompañado este da necesaria implementación de políticas preventivas eficaces.

Podes imprimir este artigo cos gráficos, en formato folleto, no PDF adxunto.