Financiado por:
/ Portada / Delegados

Estamos mental e fisicamente preparados para traballar máis aló dos 60?

07-11-2014 - PSICOSOCIAL

Imos traballar máis anos, si ou si, pero estamos física e mentalmente preparados?, lanza ao aire Manuel Velázquez, xefe de Sección de Traballo e Seguridade Social de Bizkaia e membro do Observatorio Vasco de Acoso Moral. Xa que parecemos condenados a alargar a idade laboral e as empresas arrastran cadros de persoal cada vez máis envellecidas, este Observatorio, xunto ao Colexio de Avogados de Bizkaia e a Academia de Ciencias Médicas de Bilbao, abriu o melón e caldeou o debate sobre como lograr un traballo sustentable para os traballadores maiores de 55 anos.

Non tiren a toalla. Fronte a todo pronóstico, saiban que o bo rolo laboral alarga a vida e reduce a tendencia a padecer enfermidades mentais como o alzheimer. Canto máis traballes, máis tempo vives?, expuxo onte Consol Serra, doutora do Hospital do Mar de Barcelona e profesora da Universidade Pompeu Fabra. “O traballo pode ser fonte de benestar sempre que teñas un bo ambiente psicosocial de relacións persoais e que o traballo sexa creativo. Iso aumenta a túa calidade de vida e os anos que vives”, sentenciou.

Por exemplo, os traballadores que optan por atrasar a súa xubilación adoitan ser menos propensos a desenvolver alzheimer e outras formas de demencia. Os datos confirman que existe unha redución do 14% na detección de alzheimer nas persoas que se xubilaron aos 65 anos sobre aquelas que se xubilaron aos 60. Non é tan optimista o neurólogo bilbaino Juan José Zarranz. “Efectivamente, sempre se viu unha relación entre as persoas que se manteñen ben mentalmente e as que se manteñen activas. Iso é moi favorable para manter a saúde do cerebro, pero non é tanto porque sigan traballando senón porque se manteñen activas exercitando a mente, xa sexa lendo, facendo crucigramas ou xogando ao xadrez...”, explica.

Con case o 40% da poboación española maior de 50 anos, unha porcentaxe que subirá dez puntos nos próximos anos, os desafíos multiplícanse. Como conseguir que o traballo sexa sustentable para aguantar no tallo até os 67 ou 70 anos? “Pois con medidas de prevención de riscos laborais, flexibilizando xornadas a medida das capacidades do individuo e facendo políticas para que os traballadores se vaian reciclando e ocupen postos máis compatibles coas súas aptitudes”, responde convencido Velázquez.

Porque, empeñándose en ver o vaso medio cheo, hai cousas que os traballadores maiores fan mellor que os máis novos. “Son as que esixen maior experiencia e capacitación técnica. Os maiores teñen mellor comprensión dos problemas, fixan mellor unha estratexia de actuación, son máis responsables, máis prudentes á hora de actuar. Son aspectos positivos que xera a idade”, precisa Velázquez.

Acoso laboral

Unha pregunta flota no ambiente: Como encaixan estas aspiracións nunha sociedade na que os traballadores maiores están estigmatizados? Como leva un sexagenario o traballo nun contexto no que rendeu que a idade é un elemento negativo no emprego? Pois mal porque a idade convértese en motivo de discriminación laboral. “Houbo sentenzas moi soadas en entidades bancarias ou grupos multinacionais que querían xubilar aos 55 ou 56, e produciuse ese acoso laboral para que se acollan a plans de xubilación que en teoría son voluntarios”, afirma Velázquez.

Esther Pomares, profesora de Dereito Penal na Universidade de Xaén, aclara que ademais se dá o agravante de que “para esa discriminación por razón de idade, o Código Penal non ofrece ningunha resposta específica. No delito de acoso laboral, tampouco se prevé a idade como factor discriminatorio”. Iso conleva que o traballador que sofre ese mobbing atópase totalmente desamparado e desprotexido pola lei “e disuádaselle á hora de denunciar”.

“O acoso discriminatorio como tal non está regulado no Código Penal, aínda que contemplado na lexislación laboral”, subliña. Por iso, as condenas por malos tratos por razón de idade prodúcense exclusivamente pola vía laboral e non pola vía penal, “xa que o lexislador desatendeu iso”, insiste Pomares. “É probable que exista discriminación pero igual se justifica cun concepto de produtividade ou de rendibilidade que acabará prexudicando ao traballador”, resalta a profesora.

Perda de capacidade laboral

Pero ademais dos despedimentos por idade, as empresas enfróntanse a un reto de proporcións históricas, dispor de cadros de persoal activos que peitean moitas canas. E se hai que xubilarse talluditos, debemos dispor de suficiente saúde para conter ou minorar a previsible perda de capacidade laboral que acompaña aos anos.

“As patoloxías neurológicas máis frecuentes a partir dos 55 anos son a patoloxía vascular, os ictus cerebrais, a deterioración mental de tipo vascular, a enfermidade de Parkinson e os trastornos de soño, sobre todo o soño excesivo durante o día no posto de traballo”, explica Zarranz, que asegura que “estas enfermidades están a aumentar porque están directamente relacionadas co envellecemento da poboación”.

E aínda que obviemos os problemas que relata o doutor e en idades avanzadas téñanse boas facultades mentais para continuar traballando, tamén deberían ir acompañadas de plenas facultades físicas. De aí a importancia dos programas de promoción da saúde na empresa (plans de deshabituación tabáquica, prevención de enfermidades cardiovasculares, programas de educación postural, control da tensión ou talleres de alimentación saudable) que poden axudar a compensar ou a contrarrestar os procesos dexenerativos físicos.

Que se pode facer?

Sen fórmulas universais e cun envellecemento galopante, a premisa que onte fixou o seminario celebrado no Colexio de Avogados é empezar a adaptarse xa á nova situación. “No futuro moitos traballadores de idade avanzada estarán en posición de continuar cun traballo remunerado, pero non necesariamente ao mesmo nivel de esixencia laboral e de rendemento. De feito, pódense e débense crear traballos específicos para maiores”, expón Velázquez.

“En Arcelor Mittal puxeron en marcha unha iniciativa nova. Até agora o envellecemento do persoal xestionábase prexubilando traballadores. Agora, como xa non existen incentivos para iso, houbo un cambio de paradigma e optaron pola estratexia de postos específicos para maiores”, indica como aviso a navegantes.

 

Deia.com

Empregamos cookies de terceiros para xenerar estatísticas da audiencia (GOOGLE ANALITICS), para o traductor de idiomas (GOOGLE), acollido a “Privacy Shield”.
Se continuas navegando estarás aceitando o seu emprego. Aceptar | Mais información
Confederación Intersindical Galega - Miguel Ferro Caaveiro 10, Santiago de Compostela Versión anterior da páxina Foros Biblioteca Privacidade RSS